"Polonika" to Stowarzyszenie którego celem jest promocja kultury polskiej w Europie.

Dobre przygotowanie do powrotu z zagranicy pozwoli nam uniknąć wielu kłopotów, np. trudności z zapisaniem dzieci do szkoły czy nieuznania stażu pracy za granicą. Poniżej przedstawiamy listę najważniejszych spraw, które należy załatwić przed powrotem do kraju. Nie wyczerpuje ona oczywiście wszystkich formalności związanych z wyjazdem. Liczba i rodzaj spraw zależy bowiem od specyficznej sytuacji konkretnego polskiego emigranta. Pokazuje ona jednak, że przygotowania do wyjazdu mogą zająć nawet kilka tygodni.

 

Zakończenie pracy

Podejmując decyzję o powrocie, powinniśmy przede wszystkim uregulować nasze sprawy służbowe, z odpowiednim wyprzedzeniem wypowiadając umowę o pracę. Pracodawca jest zobowiązany wydać nam odpowiednie dokumenty, potwierdzające nasze zatrudnienie. Najczęściej, świadectwo pracy lub inny dokument, powinien być przekazany niezwłocznie po zakończeniu umowy o pracę.

Warto również poprosić o referencje, które mogą być pomocne w znalezieniu pracy w Polsce. Pamiętajmy, że wystawienie referencji nie jest obowiązkiem dotychczasowego pracodawcy, dlatego ważne jest rozstanie się z nim w dobrej atmosferze.

W trakcie pracy za granicą powinniśmy gromadzić inne dokumenty, dotyczące naszego zatrudnienia, takie jak umowa o pracę czy tzw. paski wynagrodzenia. Mogą one bowiem okazać się pomocne przy naliczaniu naszej przyszłej emerytury czy renty, okresów składkowych czy wysokości wynagrodzenia.

Podatki

Powrót do Polski po okresie pobytu i pracy za granicą wiąże się z koniecznością uregulowania naszych spraw z zagranicznym urzędem skarbowym. Jeśli opuszczamy kraj dotychczasowego pobytu w trakcie trwania roku podatkowego, nie mamy najczęściej możliwości rozliczenia się z podatku za pośrednictwem pracodawcy. Dlatego też przed wyjazdem powinniśmy udać się do urzędu podatkowego w celu otrzymania ewentualnego zwrotu nadpłaconego podatku. Bywa, że nie płaciliśmy podatków w Polsce, a byliśmy do tego zobowiązani.

Według nowych przepisów osoby, które w latach 2002 – 2007 pracowały poza Polską, a w Polsce podlegały obowiązkowi podatkowemu, mogą skorzystać z abolicji podatkowej.

Ubezpieczenia Społeczne

Przed wyjazdem z kraju dotychczasowego pobytu należy uzyskać odpowiednie formularze, potwierdzające fakt opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i uprawnienia do uzyskania świadczeń socjalnych. Jest to szczególnie istotne, jeśli pracowaliśmy na terenie państw należących do EOG lub w Szwajcarii, gdyż uprawnienia te mogą być swobodnie przenoszone pomiędzy ww. krajami a Polską.

Wracając do Polski z jednego z tych krajów, należy zebrać odpowiednie formularze, np. E 104, które będą potwierdzeniem okresów pracy, ubezpieczenia i zamieszkania w danym państwie członkowskim. Warto również postarać się o formularz E 301, dzięki któremu czas przepracowany za granicą zostanie nam zaliczony do okresu niezbędnego do przyznania zasiłku dla osób bezrobotnych.

Z wnioskiem o wydanie formularza należy wystąpić do instytucji odpowiedzialnej w danym państwie za przyznanie i wypłacanie zasiłków dla bezrobotnych (najczęściej urzędy pracy). Osoby, które pobierają za granicą zasiłek dla bezrobotnych i zależy im na jego transferze do Polski, powinny postarać się o wydanie formularza E 303.

Osoby, uprawnione do świadczeń emerytalnych lub rentowych, zainteresowane ich przekazywaniem do Polski, powinny złożyć wniosek o transfer we właściwej instytucji zagranicznej lub w ZUS-ie.

Dzieci

Jeśli mieszkaliśmy za granicą z dzieckiem, musimy przed wyjazdem zadbać o zdobycie dokumentów, które pozwolą nam zapisać je do polskiej szkoły. Jeśli nie przywieziemy ze sobą świadectw czy też innych zaświadczeń dotyczących np. edukacji w języku polskim, dyrektor szkoły może mieć wątpliwości, do której klasy przyjąć dziecko.

Ze względu na dobro dziecka, najlepiej byłoby zaplanować przyjazd do Polski w okresie wakacyjnym, aby mieć kilka dni lub tygodni na znalezienie szkoły spełniającej oczekiwania rodziców i ucznia (odległość od miejsca zamieszkania, typ szkoły, np. integracyjna, sportowa, dwujęzyczna). Pozwoli to również na spokojne załatwienie niezbędnych formalności (rozmowa z dyrektorem szkoły, ewentualna nostryfikacja świadectwa wydanego za granicą, czyli uznanie go za równoprawne z krajowym), a także zakup niezbędnych podręczników. Dziecko zaś będzie miało możliwość poznania rówieśników, jeszcze zanim staną się oni kolegami z klasy czy szkoły, a także oswojenia się z językiem polskim.

Nie ma żadnych przeszkód formalnych, aby w trakcie roku szkolnego zapisać dziecko do polskiej szkoły. Wiązać się to może jednak z trudnościami adaptacyjnymi, z koniecznością indywidualnego nadrabiania zaległości i wyrównywania różnic programowych. W takiej sytuacji dziecku i rodzicom może pomóc, oprócz wychowawcy klasy, także pedagog lub psycholog zatrudniony w szkole.

Uwaga

Pamiętajmy o akcie urodzenia dziecka. Dokument ten będzie potrzebny do zarejestrowania naszej pociechy w polskich księgach stanu cywilnego. Jest też konieczny do uzyskania numeru PESEL (jeśli nie uzyskaliśmy go wcześniej w Konsulacie RP) czy wyrobienia dowodu osobistego (Zobacz „Paszport” lub „PESEL”).

Nie zapomnijmy również o zabraniu książeczki zdrowia i szczepień. Książeczka szczepień zawiera istotne informacje na temat szczepionek, które dostało nasze dziecko, oraz badań, które przeszło. Jeżeli dziecko cierpi na jakąś chorobę przewlekłą, to konieczny jest stosowny wpis w karcie zdrowia dziecka. Taka informacja będzie pomocna w kontynuowaniu leczenia w kraju.

Mieszkanie

Planując wyjazd z kraju, gdzie do tej pory mieszkaliśmy, należy uporać się z kwestiami mieszkaniowymi. Przede wszystkim powinniśmy sprawdzić w umowie, na podstawie której wynajmowaliśmy mieszkanie, na jakich warunkach można ją wypowiedzieć. Jeżeli właściciel pobrał od nas depozyt, a w czasie korzystania z mieszkania nie nastąpiła poważna awaria, ani nic nie zostało w nim zniszczone, możemy liczyć na odzyskanie wpłaconych pieniędzy w całości. W związku z opuszczeniem dotychczasowego miejsca zamieszkania, konieczne jest także uregulowanie wszystkich rachunków. Musimy też zadbać o rozwiązanie umów z firmami, będącymi dostawcami różnych mediów (woda, ogrzewanie, gaz, prąd). Najlepiej w dniu przeprowadzki umówić się z przedstawicielem danej firmy, który spisze stan licznika, aby następnie wystawić i przesłać rachunek końcowy na podany przez nas adres kontaktowy.

Finanse

W związku z planowanym powrotem do Polski musimy zdecydować, co zrobić z naszym kontem bankowym. Nie zawsze trzeba je zamykać. Może się przydać, jeśli mamy otrzymać zwrot zapłaconego podatku lub zaciągnęliśmy kredyt w banku zagranicznym. Jeśli nie planujemy żadnych tego rodzaju operacji, to jeszcze przed wyjazdem warto takie konto zamknąć. Sposób zamknięcia rachunku jest określony w regulaminie naszego banku lub w podpisanej umowie.

Jeśli wracamy do Polski z państw nienależących do EOG lub Szwajcarii (oraz OECD – Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju), to powinniśmy zamknąć rachunek bankowy najpóźniej w ciągu 2 miesięcy od powrotu do Polski. Jeśli jednak nie chcemy likwidować rachunku, musimy przekazać Narodowemu Bankowi Polskiemu informację o jego otwarciu oraz kwartalne sprawozdania z obrotów i sald.